นิทรรศการ

Scent and Memory

ทากาชิ โคจิม่า, ปราง เลิศทวีวิทย์ และ ลิซซู ตัน

วันที่:

27 มิ.ย. - 18 ส.ค. 2567

อัตตา แกลเลอรี่ มีความยินดีขอเชิญเป็นเกียรติร่วมงาน และ พบปะพูดคุยกับศิลปิน ในงานเปิดนิทรรศการ Scent and Memory โดย ทากาชิ โคจิม่า, ปราง เลิศทวีวิทย์ และ ลิซซู ตัน
ในวันพฤหัสบดีที่ 27 มิถุนายน 2567
ระหว่างเวลา 18:00 – 20:00 น.
การแสดงสดโดย ลิซซู ตัน เวลา 19:00 น.
โดยนิทรรศการจะมีจัดไปจนถึงวันที่ 18 สิงหาคม 2567

คุณจำประสบการณ์ที่กลิ่น ๆ หนึ่ง พาคุณกลับไปยังความทรงจำและสถานที่ใดสถานที่หนึ่งในอดีตได้หรือไม่?

คุณคิดว่าวัตถุที่เกี่ยวข้องกับกลิ่น ๆ หนึ่ง จะสามารถกระตุ้นความทรงจำเกี่ยวกับกลิ่นนั้นได้หรือไม่?

และถ้าหากคุณสูญเสียความสามารถในการรับกลิ่น ความสามารถในการระลึกถึงความทรงจำบางอย่างของคุณจะได้รับผลกระทบหรือไม่?

จากประสาทสัมผัสทั้งห้า คือ การมองเห็น การได้ยิน การสัมผัส การรับรส และการดมกลิ่นนั้น การดมกลิ่นมีความสามารถในการกระตุ้นความทรงจำและอารมณ์ได้อย่างชัดเจนและโดดเด่นกว่าประสาทสัมผัสอื่น ๆ ความเชื่อมโยงนี้ส่วนใหญ่เกิดจากกายวิภาคของสมองและวิธีที่สมองประมวลผลข้อมูลประสาทสัมผัส ผู้คนมักจะมีประสบการณ์การระลึกถึงที่ชัดเจนและเกิดขึ้นทันทีทันใด เมื่อได้กลิ่นบางอย่าง ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "Proustian memory" ตามชื่อของ Marcel Proust ผู้ที่ได้อธิบายประสบการณ์นี้ในผลงานวรรณกรรมของเขา

การดมกลิ่นถูกประมวลผลใน olfactory bulb ซึ่งมีการเชื่อมต่อโดยตรงกับ hippocampus และ amygdala ซึ่งเป็นส่วนสำคัญสำหรับการเก็บข้อมูลความทรงจำและอารมณ์ โดยการประมวลผลของสัญญาณจากประสาทสัมผัสอื่น ๆ จะถูกส่งผ่านไปที่ thalamus ก่อน แต่สัญญาณจากการดมกลิ่นจะข้ามศูนย์กลางการถ่ายทอดนี้และเชื่อมต่อโดยตรงไปที่ระบบ limbic ที่รวมไปถึง hippocampus และ amygdala ซึ่งการเชื่อมต่อโดยตรงนี้จึงอธิบายได้ว่าทำไมกลิ่นถึงสามารถกระตุ้นความทรงจำและอารมณ์ได้ดี การมีอยู่ของกลิ่นในช่วงเวลาที่เกิดความทรงจำ สามารถทำให้กลิ่นนั้นกลายเป็นสื่อกลางที่ทรงพลังสำหรับการเรียกคืนความทรงจำนั้นให้กลับมาได้ในภายหลัง

ความเข้าใจในการเชื่อมโยงระหว่างกลิ่นและความทรงจำสามารถทำให้เรานำข้อมูลเกี่ยวกับประสาทสัมผัสมาใช้ได้ดีขึ้นในทางการแพทย์ การใช้ชีวิตประจำวัน หรือแม้แต่ในงานศิลปะ

ศิลปินทั้งสามท่านที่ร่วมแสดงในนิทรรศการ Scent and Memory ได้สำรวจเรื่องนี้ผ่านการทำงานศิลปะและกระบวนการสร้างสรรค์ของพวกเขาในหลากหลายวิธีที่แตกต่างกันออกไป

ปราง เลิศทวีวิทย์ นักออกแบบประสบการณ์ชาวไทย ได้ร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขาในการสร้างสรรค์ผลงานในกลุ่มประเทศนอร์ดิกที่เธอเคยอาศัยอยู่ และในประเทศไทยที่เธออาศัยอยู่ในปัจจุบัน เธอสำรวจการใช้กลิ่นเพื่อกระตุ้นการระลึกถึงความทรงจำ ผ่านโครงการความร่วมมือกับ Mischa Billing และ Josefin Vargö ให้กับศูนย์ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายในสวีเดน ต่อมาเธอได้นำกลิ่นมารวมกับผลงานภาพพิมพ์แบบพิเศษผ่าน The Archivist Studio และ เท็ทสุ โคยานางิ โดยที่กลิ่นบางอย่างจะถูกปล่อยออกมาจากการสัมผัสและถูตรงส่วนที่มีสีของภาพพิมพ์ ผู้ชมงานแต่ละคนก็จะมีประสบการณ์ที่แตกต่างกันออกไป บางคนอาจพยายามนึกว่ากลิ่นนั้นคือกลิ่นอะไร ในขณะที่บางคนอาจถูกกลิ่นนั้นพากลับไปยังสถานที่และความทรงจำที่เชื่อมโยงกับกลิ่นนั้นในพริบตา

ทากาชิ โคจิมะ ศิลปินชาวญี่ปุ่นที่อาศัยอยู่ในเกียวโต สร้างงานศิลปะที่สวมใส่ได้โดยใช้วัสดุที่หลากหลายในการทำงานของเขา ในการสำรวจเรื่องกลิ่นและความทรงจำ เขาใช้ขวดน้ำหอม Chanel N°5 ที่ใช้แล้วและไม่มีน้ำหอมเหลืออยู่เพื่อสร้างผลงานในรูปแบบของเครื่องประดับและศิลปะวัตถุ เขาพยายามศึกษาบทบาทของน้ำหอมนี้ในสังคมผู้บริโภคและสนใจว่ากลิ่นสามารถเกี่ยวข้องกับความรู้สึกและความทรงจำของเราได้อย่างไร เขาได้กลิ่นของ Chanel N°5 มาตั้งแต่เด็กเพราะทั้งคุณยายและคุณแม่ของเขาชอบใช้น้ำหอมกลิ่นนี้ และทำให้เขาระลึกถึงความทรงจำที่ดีในวัยเด็ก นอกจากนี้เขายังรู้สึกสนใจว่าการได้สวมใส่ขวดน้ำหอมที่ใช้แล้วสามารถหมายถึงการสวมใส่ความทรงจำของเจ้าของเดิมที่ไม่รู้จักอีกด้วย

ลิซซู ตัน ศิลปินสหวิทยาการชาวมาเลเซีย สูญเสียความสามารถในการดมกลิ่นเนื่องจากการบาดเจ็บที่ศีรษะจากอุบัติเหตุเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา เธอแสดงออกถึงกระบวนการรักษาตัวเองหลังอุบัติเหตุผ่านผลงานประติมากรรมผ้า (soft sculpture) ที่แสดงให้เห็นถึงการเคลื่อนไหวในระบบเส้นประสาทและพังผืดในร่างกายเป็นงานจบการศึกษาของเธอจาก Lasalle College of Art ที่สิงคโปร์ นิทรรศการนี้ทำให้เธอกลับมาสำรวจถึงการขาดการเชื่อมโยงระหว่างกลิ่นและความทรงจำ โดยตั้งคำถามว่ามันยังจะเป็นไปได้หรือไม่ ที่เธอจะระลึกถึงภาพความทรงจำที่เชื่อมโยงกับกลิ่น จากกระบวนการสำรวจนี้ เธอจึงทำการระลึกถึงประสบการณ์ทางกลิ่น โดยการแปลงสภาพให้ถูกแสดงออกผ่านทางประสาทสัมผัสอื่น ๆ แทน

เราขอเชิญทุกท่านมาสัมผัสกับผลงานศิลปะที่นำเสนอในนิทรรศการ Scent and Memory ผ่านประสาทสัมผัสการดมกลิ่นและการมองเห็น เพื่อค้นหาด้วยตัวเองว่าความทรงจำหรืออารมณ์บางอย่าง—ไม่ว่าจะดีหรือไม่ดี—จะสามารถถูกระลึกถึงได้หรือไม่

information provided by event organizer

อัตตา แกลเลอรี่

โครงการแวร์เฮาส์ 30 ซ.เจริญกรุง 30 เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10500

โซน

2

พ. - อา. 13:00-18:30 (หยุดวันจันทร์-อังคาร)

BTS: สะพานตากสิน MRT: หัวลำโพง

อัตตา แกลเลอรี่

โครงการแวร์เฮาส์ 30 ซ.เจริญกรุง 30 เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10500

โซน

2

พ. - อา. 13:00-18:30 (หยุดวันจันทร์-อังคาร)

BTS: สะพานตากสิน MRT: หัวลำโพง

MORE LIKE THIS

8 Seconds: นิทรรศการภาพถ่ายฟิล์มกระจกเปียกโคโลเดียน

นิโก้ เซเป้ x 10 ศิลปินในโครงการภาษาแห่งจิตวิญญาณ

นิโก้ เซเป้ x 10 ศิลปินในโครงการภาษาแห่งจิตวิญญาณ

นิโก้ เซเป้ x 10 ศิลปินในโครงการภาษาแห่งจิตวิญญาณ

A Million Little Odd Things, the Last Promise, and One Big Picture

นพไชย (ต้อย) อังควัฒนะพงษ์ และ ปิยลักษณ์ เบญจดล

นพไชย (ต้อย) อังควัฒนะพงษ์ และ ปิยลักษณ์ เบญจดล

นพไชย (ต้อย) อังควัฒนะพงษ์ และ ปิยลักษณ์ เบญจดล

รูปโคจร

อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล, อารยา ราษฎร์จำเริญสุข, ปรัชญา พิณทอง, สถิตย์ ศัสตรศาสตร์, และสรวิศ ทรงสัตย์

อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล, อารยา ราษฎร์จำเริญสุข, ปรัชญา พิณทอง, สถิตย์ ศัสตรศาสตร์, และสรวิศ ทรงสัตย์

อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล, อารยา ราษฎร์จำเริญสุข, ปรัชญา พิณทอง, สถิตย์ ศัสตรศาสตร์, และสรวิศ ทรงสัตย์

PLUTO NEPTUNE 7 10 40 54

โลเล ทวีศักดิ์, แพร นัดดา, โรมัน และ นินจา

โลเล ทวีศักดิ์, แพร นัดดา, โรมัน และ นินจา

โลเล ทวีศักดิ์, แพร นัดดา, โรมัน และ นินจา