“ยุคเสื่อมทราม” คืออะไร และกล้วยไม้ไปเกี่ยวข้องด้วยได้อย่างไร?

การบรรยายหัวข้อ “Coloured Sorrows and Perfumed Sins: มองกล้วยไม้ เพศ ศิลปะ และแรงงานในจักรวรรดิในวรรณกรรมภาษาอังกฤษยุคเสื่อมทราม” ชวนมองวรรณกรรมภาษาอังกฤษยุคเสื่อมทราม ผ่าน “ดอกกล้วยไม้” ในฐานะทั้งพืช สินค้า และสัญลักษณ์ ที่พัวพันกับศิลปะ เพศสภาพ แรงงาน และอำนาจของจักรวรรดิยุโรปปลายศตวรรษที่ 19 ช่วงเวลาที่โลกยุโรปกำลังสั่นคลอน ทั้งทางศีลธรรม การเมือง และโครงสร้างอำนาจของจักรวรรดิ

ปลายศตวรรษที่ 19 คือช่วงเวลาที่กรอบศีลธรรม ความคิด และโครงสร้างอำนาจเดิมถูกท้าทาย ยุคเสื่อมทราม (Decadence) คือขบวนการทางศิลปะและวรรณกรรมที่ตั้งคำถามต่อเส้นแบ่งระหว่างความจริงกับความลวง และแสวงหาความงามที่แปลกแตกต่าง เพื่อสะท้อนความเสื่อมของขนบเดิม

ท่ามกลางการขยายตัวและวิกฤตของจักรวรรดิยุโรป นักเขียนชื่อดังถูกจำคุกเพราะเรื่องเพศ ผู้หญิงออกมาเดินขบวนเรียกร้องสิทธิเลือกตั้ง แรงงานรวมตัวตั้งพรรคการเมือง ประท้วงนายทุน และเผชิญหน้ากับอำนาจรัฐ

ในช่วงเวลาเดียวกัน “ดอกกล้วยไม้” กลับผลิบาน ทั้งในโลกจริงและในหน้ากระดาษวรรณกรรม

มันเป็นทั้งสินค้า ของประดับของชนชั้นมีอันจะกิน และพืชพรรณจากดินแดนอันไกลโพ้นที่ท้าทายเส้นแบ่งระหว่างธรรมชาติและวัฒนธรรม

การบรรยายครั้งนี้จะพาผู้ฟังสำรวจงานเขียนของนักเขียนยุคเสื่อมทรามอย่าง Oscar Wilde, Theodore Wratislaw และ H. G. Wells รวมถึงตำราอาหารที่มีกลิ่นอายของกล้วยไม้อย่างวานิลลา เพื่อชวนมองว่าเถากล้วยไม้ได้เบ่งบาน แผ่ขยาย ล้มตาย และแฝงฝังอยู่ในช่วงเวลาที่มนุษย์บางกลุ่มหวาดกลัวการเปลี่ยนแปลง ขณะที่บางกลุ่มกลับปรีดาและโอบรับมัน

บรรยายโดย อ.มิ่ง ปัญหา อาจารย์ประจำสาขาภาษาและวรรณคดีอังกฤษ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้สนใจศึกษาวรรณกรรมภาษาอังกฤษในศตวรรษที่ 19 โดยเฉพาะช่วงปลายศตวรรษ งานวิจัยของเขามุ่งสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างสัตว์ พืช หินดินแร่ จักรวรรดิ และวรรณกรรม ควบคู่ไปกับการค้นคว้าเรื่องพืชพรรณในวรรณกรรมเควียร์

และหลังการบรรยาย จะมีช่วงถาม–ตอบร่วมกับคิวเรเตอร์และศิลปิน เพื่อเปิดพื้นที่สนทนา แลกเปลี่ยนมุมมอง และขยายประเด็นจากการบรรยายร่วมกันกับผู้เข้าร่วมกิจกรรม

วันเสาร์ที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2569

เวลา 13.00–15.00 น.

สถานที่ ชั้น 1, SAC Gallery

กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมสาธารณะของนิทรรศการ “จะร่วงหล่นเพื่อหวนคืน” โดยศิลปิน นรภัทร ศักดิ์อาธรทรัพย์

*หมายเหตุ บรรยายเป็นภาษาไทย